Η τεχνολογία κυριαρχούν στις μέρες μας, αλλάζοντας σίγουρες γνώσεις του παρελθόντος.Πράγματα που άλλοτε ήταν ακλόνητα, σήμερα λογίζονται μύθοι ή απλώς αλήθειες που δεν αποκάλυπταν την πλήρη εικόνα. Κι όχι απαραίτητα γιατί ήταν λάθος στην εποχή τους!
Η βραδυκίνητη συνήθως ανανέωση των σχολικών εγχειριδίων της εποχής, που έμεναν πίσω από την καλπάζουσα επιστημονική πρόοδο,ήταν ο κύριος λόγος.
Επιστροφή λοιπόν στα ηλεκτρονικά θρανία για να μπουν κάποια πράγματα στη θέση τους και να μη διαιωνίζονται μύθοι. Ή αλήθειες που έμειναν μισές…
Τότε: Ο Πλούτωνας είναι πλανήτης – Σήμερα: Ο Πλούτωνας δεν είναι πλανήτης
Για 70 ολόκληρα χρόνια τα παιδάκια της οικουμένης θα διδάσκονταν για τους εννιά πλανήτες που απαρτίζουν το ηλιακό μας σύστημα.
Όλα αυτά μέχρι το 2003, όταν ένας αστρονόμος ανακάλυψε ένα μεγάλο ουράνιο αντικείμενο μετά τον Πλούτωνα, «Eris» το ονόμασε η NASA, μια άβολη πραγματικότητα που έπεισε μια καλή μερίδα της αστρονομικής κοινότητας να συζητήσει σοβαρά τι είναι αυτό που κάνει έναν πλανήτη, πλανήτη. Και κατέληξαν πως είναι το μέγεθος και η θέση του που μετράει, υποβιβάζοντας τελικά τον Πλούτωνα σε πλανήτη-νάνο.Πολύ πρόσφατα (2017) μερίδα ερευνητών της NASA άρχισε να συζητά και πάλι μήπως να ξαναονομαστεί ο Πλούτωνας πλανήτης. Για την ώρα, δεν είναι πάντως.
Τότε: Το διαμάντι είναι η σκληρότερη γήινη ύλη – Σήμερα: Η σκληρότερη ύλη είναι ένα νανοϋλικό
Το θυμόμαστε όλοι από τα σχολικά μας χρόνια, πως το σκληρότερο υλικό που υπάρχει πάνω στη Γη είναι το διαμάντι. Μόνο που από το 2009 το πολύτιμο ορυκτό έχασε τα σκήπτρα του, καθώς οι επιστήμονες ανέπτυξαν ένα νανοϋλικό (νιτρίδιο του κυβικού βορίου) που είναι κατά 18% σκληρότερο από το διαμάντι (η μελέτη δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Physical Review Letters»).
Η επιστημονική κοινότητα ήξερε ήδη από το 1967 ένα αλλότροπο του άνθρακα που είναι κατά 58% σκληρότερο από το διαμάντι.
Τότε: Το Σινικό Τείχος είναι η μόνη ανθρώπινη κατασκευή που φαίνεται από το Διάστημα – Σήμερα: Αρκετές ανθρώπινες κατασκευές φαίνονται από το Διάστημα
Το γεγονός ότι το Σινικό Τείχος φαινόταν από το Υπερπέραν δεν ήταν ποτέ αλήθεια, καθώς η φήμη κυκλοφορούσε επισήμως ήδη από το 1938, πολύ πριν βγει ο άνθρωπος από τη στρατόσφαιρα δηλαδή, και βασιζόταν απλώς στο κολοσσιαίο μέγεθος του τείχους! Υπόθεση ήταν πως θα φαινόταν. Και σαν να μην έφτανε μάλιστα αυτό, το 2003 ο κινέζος αστροναύτης Yang Liwei συγκλόνισε την οικουμένη λέγοντάς μας πως δεν μπορούσε να δει το τεράστιο κινεζικό τείχος από το Διάστημα, σύμφωνα πάντα με τη NASA.
Υπάρχει όμως και άλλη μια λεπτομέρεια που πρέπει να συνυπολογίσουμε: τι εννοούμε εδώ Διάστημα; Γιατί αν εννοούμε τον χώρο έξω ακριβώς από τη γήινη ατμόσφαιρα, εκεί που βολτάρουν σε τροχιά οι δορυφόροι μας δηλαδή, πολλά είναι πράγματι ορατά. Αν μιλάμε πάντως για πιο μακρινές αποστάσεις, όπως τη Σελήνη, τότε τίποτα ανθρώπινο δεν διακρίνεται με γυμνό μάτι.
Όπως μας είπε εδώ ο αστροναύτης του Apollo 12, Alan Bean: «Το μόνο πράγμα που μπορείς να δεις από το Φεγγάρι είναι μια όμορφη σφαίρα, κυρίως λευκή, με κάποια μπλε και μερικά μπαλώματα από κίτρινο και μια στο τόσο κάποια πράσινη βλάστηση. Κανένα ανθρώπινο αντικείμενο δεν είναι ορατό από τέτοια κλίμακα».
Τότε: Τα έμβια όντα ταξινομούνται σε 3-5 κατηγορίες – Σήμερα: Υπάρχουν τουλάχιστον 8.
Αναλόγως πού μεγάλωσε κανείς, θα άκουσε κάποια στιγμή στα γυμνασιακά του χρόνια για τα τρία μεγάλα βασίλεια στα οποία κατατάσσονται τα έμβια όντα: ζώα, φυτά και βακτήρια. Η συστηματική ταξινόμηση των ζωντανών οργανισμών απλωνόταν μάλιστα κάποιες φορές σε πέντε βασικές κατηγορίες, περιλαμβάνοντας τους μύκητες και τα πρώτιστα ως αυθύπαρκτες γενικές ταξινομήσεις.
Σήμερα τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι στον κλάδο της βιολογικής ταξινόμησης των ειδών. Όσο περισσότερο κοιτάμε στον έμβιο κόσμο, τόσο πιο περίπλοκες και ειδικές γίνονται οι κατηγοριοποιήσεις μας.Η συνήθης κατηγοριοποίηση περιλαμβάνει πια 8 βασίλεια ζωής, ξεφεύγοντας κατά πολύ από το απλοποιημένο και αναχρονιστικό σχήμα των 5 που μαθαίναμε κάποτε.
Τότε: Υπάρχουν διακριτές περιοχές της γλώσσας όπου γευόμαστε συγκεκριμένες γεύσεις – Σήμερα: Ο Χάρτης της Γλώσσας δεν υπάρχει
Ο Χάρτης της Γλώσσας αναπαριστούσε κάποτε πώς οι τέσσερις βασικές γεύσεις (πικρό, ξινό, αλμυρό και γλυκό) προσλαμβάνονται από διαφορετικές περιοχές της γλώσσας, μια γνώση που ήξερε η ανθρωπότητα ήδη από το 1942 και τη μνημειώδη εδώ δουλειά του Edwin G. Boring. Η πικράδα, ας πούμε, λάμβανε χώρα στο πίσω μέρος της γλώσσας, η ξινίλα στα πλαϊνά και η αλμυρότητα/γλυκάδα στο εμπρόσθιο τμήμα, μια αλήθεια με την οποία μεγάλωσαν γενιές και γενιές.
Μόνο που αποδείχθηκε ολότελα λάθος! Οι γευστικοί υποδοχείς καλύπτουν το σύνολο της επιφάνειας της γλώσσας και προσλαμβάνουν όλες τις γεύσεις.
Τότε: Το αίμα γίνεται μπλε όταν δεν έχει οξυγόνο – Σήμερα: Το αίμα είναι πάντοτε κόκκινο
Ήταν αστείο αλλά,μια οικουμενική αλήθεια πως το χωρίς οξυγόνο αίμα, αποκτά μια μπλε απόχρωση κυλώντας στις φλέβες μας, εκεί που το αίμα των αρτηριών είναι κατακόκκινο. Το βλέπεις εξάλλου και με γυμνό μάτι, δεν χρειάζεσαι την επιστήμη εδώ ούτε το σχολείο. Μόνο που δεν είναι καθόλου αλήθεια, αν και για να φανεί αυτό έπρεπε να περάσουν τα χρονάκια.
Αν αυτό που κυλάει στις φλέβες φαίνεται να είναι μπλε, οφείλεται όχι μόνο στο πώς προσλαμβάνει το μάτι μας το χρώμα, αλλά και στον τρόπο που το κάνουν οι ιστοί του δέρματός μας. Το αίμα που φεύγει από την καρδιά είναι γεμάτο οξυγόνο, αποκτώντας μια έντονα κόκκινη απόχρωση, την ώρα που το αίμα που επιστρέφει στην καρδιά είναι σκούρο κόκκινο, παρά το γεγονός ότι όταν βλέπουμε εξωτερικά τις φλέβες μας αυτές μοιάζουν να είναι μπλε, ακόμα και πράσινες ή μοβ.
🆂🅼🅰🆁🆃🅿🅷🅾🅽🅴🅶🆁🅴🅴🅲🅴 