
Μπορεί να βλέπουμε παντού drones, δεν σημαίνει όμως πως «πετούν» όλα νόμιμα. Από την 1/1 του 2017 υπάρχει σε ισχύ νόμος που αναφέρει πολύ ξεκάθαρα τι χρειάζεται όποιος θέλει να κάνει πτήση.
Τι ισχύει στη χώρα μας; Μπορεί να τα βλέπουμε παντού, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πετούν νόμιμα σε γάμους, γιορτές, πανηγύρια ή άλλες εκδηλώσεις ή κατοικημένες περιοχές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ, έως το 2035 ο συγκεκριμένος τομέας πρόκειται να ‘χει δημιουργήσει 100.000 θέσεις εργασίας και η παραγωγή θα ξεπεράσει τα 10 δισεκατομμύρια. Πάμε στη χώρα μας, που ανήκει στις χώρες στις οποίες παράγονται drones. Μάλιστα, έχει παρουσιάσει το ΑΠΘ το προϊόν σχετικής έρευνας.
Νομοθεσία για drones στην Ελλάδα
Από το Σεπτέμβριο του 2016 έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως κανονισμός, για το γενικό πλαίσιο πτήσεων Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ), γνωστά ως drones.
Είχαν ήδη καταγραφεί κρούσματα κακής χρήσης, σε ό,τι αφορούσε την ασφάλεια και τη διασφάλιση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Για την ακρίβεια, είχαν υπάρξει ουκ ολίγες καταγγελίες στο Τμήμα Πολιτικής Αεροπορίας, για πτήσεις πάνω από κατοικημένες περιοχές, εγκαταστάσεις κοινής ωφελείας και κοντά σε αεροδρόμια. Στο εξωτερικό μάλιστα έχουν καταγραφεί μεταφορές ναρκωτικών, βομβών, παράνομες παρακολουθήσεις.
Στην Ελλάδα το τελευταίο, ανησυχεί πολλούς που έχουν κάνει καταγγελίες. Ήταν τόσες που η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας αποφάσισε να συστήσει ομάδα εργασίας με την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, ώστε να ετοιμαστεί η νομοθετική ρύθμιση για τον περιορισμό και την ελεγχόμενη χρήση των drones. Το γενικό πλαίσιο πτήσεων τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του 2017.

Τι είναι drone
Το όνομα προέκυψε από χαρακτηριστικό θόρυβο που έκαναν τα πρώτα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών του αμερικανικού στρατού. Η πρώτη αναφορά, σε μη επανδρωμένο εναέριο όχημα, έγινε τον Ιούλιο του 1849. Οι αυστριακές δυνάμεις πολιορκούσαν τη Βενετία και “σήκωσαν” 200 εμπρηστικά μπαλόνια. Δεν είχαν υπολογίσει στον άνεμο και την αλλαγή πορείας. Εκτιμάται πως τουλάχιστον ένα βρήκε το στόχο.
Ο Nikola Tesla είχε περιγράψει “στόλο μη επανδρωμένων εναέριων πολεμικών οχημάτων” από το 1915 και το 1959, η Πολεμική Αεροπορία θέλησε να βρει μια λύση στο πρόβλημα της απώλειας πιλότων, σε εχθρικά εδάφη. Το 1971 είχαμε και τον ορισμό για τα drones: σύμφωνα με τον John Stuart Foster Jr., πυρηνικό φυσικό “το μη επανδρωμένο αεροναυτικό όχημα είναι ιπτάμενη συσκευή που δεν μεταφέρει άνθρωπο και το οποίο έχει αναπτυχθεί και χρησιμοποιείται για επιστημονικούς, ερευνητικούς ή στρατιωτικούς σκοπούς“.
Αντί για πιλότος, υπάρχει “χειριστής” που κατευθύνει το σκάφος από το έδαφος ή προγραμματίζει την πορεία πριν την πτήση. Το μέγεθος ξεκινάει από τα μικρά, αυτά που ‘χουν μέγεθος παιχνιδιού και μπορείτε να τα βρείτε παντού και φτάνει σε εκείνο κανονικού αεροπλάνου.

Πλέον υπάρχουν και σχετικές σχολές, για να εκπαιδευτείτε και να αποκτήσετε άδειες και στις τρεις κατηγορίες (Ανοιχτή, Ειδική και Πιστοποιημένη). Για τις δυο τελευταίες, ο ελάχιστος χρόνος παρακολούθησης και ολοκλήρωσης του θεωρητικού εκπαιδευτικού προγράμματος, βάσει νομοθεσίας, είναι οι 50 ώρες. Ας εστιάσουμε στην ανοιχτή κατηγορία, όπου ανήκουν τα κοινής χρήσεως drones.
Αυτή έχει τρεις υποκατηγορίες: τα drones με μέγιστη μάζα
. μικρότερη του ενός κιλού.
. από 1 έως 4 κιλά
. από 4 έως 25 κιλά.
Όταν αγοράζουμε ένα drone, το δηλώνουμε
Αν αγοράσετε ένα drone, οφείλετε -βάσει νομοθεσίας- να το δηλώσετε. Η αίτηση καταχώρησης πιστοποιητικό εγγραφής στο Ειδικό Μητρώο ΣμηΕΑ) δεν θα σας στοιχίσει κάτι. Για την έκδοση άδειας χειριστή, που είναι απαραίτητη (όπως απαραίτητο είναι να ‘χετε συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας σας), για drone βάρους άνω των 4 κιλών και σε κάθε περίπτωση επαγγελματικής χρήσης, το κόστος του παράβολου είναι 20 ευρώ και ισχύει 3 χρόνια.
Αν το drone είναι πάνω από 4 κιλά, υποχρεούστε να το ασφαλίσετε για ζημιές τρίτων έως 150.000 ευρώ και σωματικές βλάβες έως 1.000.000 ευρώ. Το ετήσιο κόστος, στην ανοιχτή κατηγορία, φτάνει τα 330 ευρώ.
Στην επαγγελματική χρήση ασφαλίζετε ανεξάρτητα από το βάρος. Υπάρχει σύστημα δέσμευσης στοιχείων νηολόγησης (υποχρεωτικής εγγραφής σκάφους), καθώς μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί η ασφαλής πτήση.
Δεν παίρνουμε ένα drone και.. όποιον πάρει ο χάρος.
Πού επιτρέπονται οι πτήσεις
Τα ΣμεΑ ψυχαγωγικής χρήσης μπορούν να φτάσουν έως τα 50 μέτρα απόσταση από πρόσωπα, οχήματα, κτίρια κλπ. Εκτός και αν έχετε δηλώσει το drone και έχετε εγκεκριμένο “σχέδιο πτήσης” από την ΥΠΑ. Τότε φτάνετε και στα 500 μέτρα -όπως και 120 υποβρυχίως και υπογείως. Το βάρος του drone δεν ξεπερνά τα 25 κιλά.
Ο χρήστης πρέπει πάντα να έχει οπτική επαφή με το αεροσκάφος και το υψόμετρο να μην υπερβαίνει τα 122 μέτρα (400 πόδια). Οφείλει να ‘χει ενεργοποιημένη την ενημέρωση για το πότε μπαίνει σε ζώνες απαγορευμένης πτήσης και να ενημερώνει την αρμόδια Αεροπορική Αρχή, για τυχόν βλάβες και δυσλειτουργίες που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμού. Αυτά λέει ο νόμος, τη στιγμή που το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής της κατηγορίας drones θεωρείται “παιχνίδι” και δεν έχει καν GPS.
Πού, πότε ΔΕΝ επιτρέπονται οι πτήσεις
-Δεν σηκώνετε το drone τη νύχτα (μισή ώρα μετά τη δύση έως και μισή ώρα πριν την ανατολή και όταν δεν είναι κατάλληλες οι καιρικές συνθήκες. Η ευθύνη για το συνυπολογισμό των καιρικών συνθηκών ανήκει στο χρήση.
-Μόνο οι επαγγελματίες πετούν “drones” σε κατοικημένες περιοχές και σε μέρη που βρίσκονται συγκεντρωμένοι πολίτες (πχ. Γάμοι), εφόσον εξασφαλίσουν ειδική άδεια.
-Σε περίπτωση που τις χρησιμοποιείτε ΣμεΑ ανοιχτής κατηγορίας, ως επαγγελματικό εργαλείο, φωτογράφος, κινηματογραφιστής κλπ, κλπ, χρειάζεται ειδική εκπαίδευση, πιστοποιητικό εγγραφής, άδεια πτητικής λειτουργίας και εκμετάλλευσης ΣμηΕΑ. Για να είστε νόμιμος , θα χρειαστείτε 300 ευρώ το χρόνο, όπως και ειδική άδεια για πτήσεις πάνω από συγκεντρώσεις ανθρώπων. Επίσης, το drone πρέπει να εξοπλιστεί με μηχανισμούς ασφαλείας (πχ αλεξίπτωτο) και να δηλώνετε πάντα το “σχέδιο πτήσης”. Επίσης, πρέπει πάντα να ‘χετε πάνω σας το ασφαλιστήριο, την άδεια χειριστή και το πιστοποιητικό εγγραφής του drone στα μητρώα.
Οι νόμοι υπάρχουν και είναι ξεκάθαροι. Αυτό που δεν υπάρχει ακόμα, είναι επαρκής ελεγκτικός μηχανισμός, ο οποίος όμως συνεχώς επανδρώνεται.
.